Kto jest online

75 gości on-line.






Mini statystyki



Wsparcie


Obrona Terytorialna






Podręcznik walki w mieście, czyli krótka recenzja "Taktyki walki w terenie zurbanizowanym"

1.jpg2.jpg

Miasta – jest ich coraz więcej i są coraz większe – zarówno w Europie, Ameryce czy Azji – praktycznie na całym świecie, także i w Polsce, gdzie jest 908 miast, w tym 7 miast ponad 400 000 mieszkańców 10 miast od 200 000 do 399 999 mieszkańców i 22 miasta od 100 000 do 199 999 mieszkańców1

3.jpg4.jpg
Rys. 1 Rozmieszczenie miast w Polsce, stan na 01.01.2010. Rys. 2. Miasta powyżej 20 tys. mieszkańców, stan na 01.01.20102


W związku z tym można śmiało wyciągnąć wniosek, iż jakikolwiek konflikt zbrojny w XXI wieku (o ile wystąpi) - będzie się toczył głównie w oparciu o teren zurbanizowany.
W 2006 roku kanadyjski ekspert wojskowy z Uniwersytetu Calgary Rob Engen podsumował rosnące znaczenie militarnych operacji miejskich w następujący sposób:
"Jest coraz bardziej złudnym, aby ukazywać prowadzenie walki w terenie zurbanizowanym jako działania w "środowisku specjalnym" wydzielone od "normalnych" operacji wojskowych. Można się spodziewać, że większość przyszłych konfliktów zbrojnych będzie obejmować walki w mieście. Nie jest trudne aby sobie wyobrazić, że ostatecznie walka w mieście będzie się synonimem wojny i raczej normą niż wyjątkiem [...]. Od poszczególnych oficerów i żołnierzy będzie wymagało się dokładnego zrozumienia miejskiego środowiska jako podstawowej części normalnych umiejętności walki... prowadzenie wojskowych operacji w nowoczesnym miejskim środowisku jest ogromnie trudne i wymaga specjalnego szkolenia. Engen ostrzega "źle przygotowane siły zostaną zmasakrowane w miejskich środowiskach3".

17 lat temu dwaj polscy eksperci z Akademii Obrony Narodowej – płk. Józef Marczak i płk. Jacek Pawłowski stwierdzili: "Charakter obrony miast, w oparciu o istniejącą zabudowę i rozbudowę inżynieryjną ogranicza lub całkowicie uniemożliwia wykorzystanie przewagi technicznej oraz zastosowania środków i sposobów natarcia "typowych" dla otwartego terenu. Innymi słowy, miasto samo w sobie stanowi skuteczną barierę dla ognia i ruchu - dwóch podstawowych elementów natarcia. Ponieważ walka w miejscowości jest domeną spieszonej piechoty, stąd też większość albo całość zadań obrony miasta mogą pełnić zmobilizowani w jednostkach terytorialnych mieszkańcy miast, przy wsparciu pozamilitarnych ogniw obrony i całego społeczeństwa. We współczesnej obronie przestrzennej obrona miejscowości stanowić będzie jej podstawę, tworząc trwałe i skuteczne elementy ugrupowania obronnego"4.

W oba stwierdzenia – zarówno kanadyjskiego jak i polski ekspertów - wpisuje się książka autorstwa dr Pawła Makowca i Marka Mroszczyka "Taktyka walki w terenie zurbanizowanym" wydana przez wydawnictwo "DIFIN" pod koniec listopada 2012 roku. Aby efektywnie prowadzić działania obronne w oparciu o miasta (czyli teren zurbanizowany) trzeba wiedzieć jak to zrobić. A odpowiedź na pytanie "jak?" znajdujemy właśnie w pozycji "Taktyka walki w terenie zurbanizowanym", skierowanej dokładnie do żołnierzy – obywateli, którzy kiedyś na pewno (w to nie wątpię) będą służyli w pododdziałach lekkiej piechoty Obrony Terytorialnej / Obrony Narodowej, których głównym celem będzie obrona swojej "Ojcowizny", czyli po prostu swojego miasta, swojej miejscowości - miejsca pracy i zamieszkania. Autorami tej pozycji nie są żołnierze zawodowi – choć obaj autorzy maja spore doświadczenie w omawianej tematyce zdobyte m.in. poprzez działalność w organizacjach proobronnych, gdzie np. organizowali słynny już Kurs Walki w Mieście. Oprócz tego dr Paweł Makowiec ma na swoim koncie udział w tworzeniu podobnego opracowania i jest współautorem "Poradnika do walki w mieście. Pluton – drużyna"5 (wydanego przez WSO WL do użytku wewnętrznego), a Marek Mroszczyk jest instruktorem strzelań w jednej z formacji mundurowych. Moim zdaniem to duży plus dla omawianej pozycji, bowiem powstała bez pewnych obciążeń – autorzy nie bali się ująć struktur, które jeszcze w Wojsku Polskim powszechnie nie występują – jak np. sekcja czy zespół, po drugie, np. uprościli rysunki i zamiast przedstawiać sytuacje bojowe, np. za pomocą znaków taktycznych zostały przedstawione bardzo czytelnymi ikonkami pojazdów czy żołnierzy, co jest bardzo czytelne dla odbiorcy - bez względu na to czy będzie on cywilem czy, np. zawodowym żołnierzem.

Ponieważ "Taktyka walki w terenie zurbanizowanym" jest de facto świetnie skomponowanym podręcznikiem zawierającym zbiór konspektów opatrzonych bardzo czytelnymi rysunkami i fotografiami, na bazie których można realizować zajęcia związane z działaniem taktycznym w terenie zabudowanym na szczeblu pojedynczego strzelca - zespołu – sekcji - drużyny to moim zdaniem powinna mieć trochę inny tytuł: Podręcznik taktyki walki w terenie zurbanizowanym – sekcja – drużyna – pluton. Każdy kto miał już jakikolwiek kontakt z podstawowym szkoleniem wojskowym (obronnym) i zna pewne podstawy może zabrać tę książkę w wybrany teren zabudowany i od podstaw realizować poszczególne elementy taktyki walki w mieście – zaczynając od poruszania się w terenie zurbanizowanym, poprzez prowadzenie obserwacji, pokonywania przeszkód i murów, terenu otwartego, na elementach związanych z przygotowaniem fizycznym i elementami szkolenia ogniowego kończąc. Bardziej rozwinięte i bardziej interesujące dla ewentualnych ćwiczeń są działania w pododdziałach (grupach), zaczynające się od szczebla zespołu i sekcji do drużyny i plutonu. Autorzy zamieścili nawet na końcu jako aneks program Kursu Walki w Mieście. Wysoka jakość wydania, duża przejrzystość rysunków, niezła jakość fotografii, sztywna okładka oraz format powodują, że książka może być wielokrotnie zabierana na różne zajęcia w terenie i można z nią (i z niej) uczyć się po prostu walki w mieście – choć uważam, że najlepiej byłoby najpierw zapoznać się z tą pozycją, następnie przybyć na Kurs Walki w Mieście, i dalej na tych podstawach doskonalić opanowaną wiedzę przy pomocy tego bardzo praktycznego podręcznika.

5.jpg6.jpg

Przykładowe zdjęcia (str. 42 "Metoda krojenia narożnika") oraz przykładowe rysunki (str. 71 "przekraczanie skrzyżowania siłami plutonu wariant A i B") z "Taktyki walki w terenie zurbanizowanym".


"Taktyka walki w terenie zurbanizowanym" choć jest pozycją adresowaną głównie do osób hobbystycznie związanych ze szkoleniem wojskowym (głównie skupionych w organizacjach proobronnych) to moim zdaniem na pewno wzbudzi zainteresowanie w środowisku żołnierzy zawodowych jak i żołnierzy rezerwy otwierając nowe spojrzenie i nową jakość na zaniedbaną w Wojsku Polskim tematykę walki w terenie zurbanizowanym. Po pierwsze książka ta ukazuje jak ważne jest działanie na najniższych szczeblach – czy to pojedynczego żołnierza, czy sekcji lub drużyny. Zestawiając moje doświadczenia jako oficera rezerwy wojsk zmechanizowanych pamiętam, iż cały czas pokutowała podczas szkolenia sowiecka mentalność, gdzie pojedynczy żołnierz / strzelec niewiele się liczył i de facto szkolenie na tym najniższym szczeblu kończyło się na okresie unitarnym i to na poziomie absolutnego minimum, a taktyka zaczynała się od szczebla drużyny i plutonu. Autorzy "Taktyki walki w terenie zurbanizowanym" ukazują inny wymiar podejścia do szkolenia, gdzie bardzo istotnym jest działanie na tych najniższych szczeblach - od pojedynczego strzelca zaczynając, dalej przechodząc do zespołu i do sekcji, na drużynie kończąc. Autorzy wprowadzili zarazem nową terminologię – właśnie dotyczącą tego najniższego szczebla – czyli pojęcie zespołu czy sekcji, które to elementy wcześniej czy później pojawią się w strukturach Wojsk Lądowych SZ RP. Do tego istotne są procedury działania żołnierzy w tych strukturach, które w sposób bardzo obrazowy przedstawili autorzy podręcznika (czyli "Taktyki walki w..."). Druga istotna kwestia ukazana przez autorów książki to siła pododdziałów lekkiej piechoty, pokazanie możliwości skutecznego zwalczania środków pancernych i opancerzonych, a wszystko to zostało podparte konkretnymi praktycznymi przykładami od I wojny czeczeńskiej zaczynając, poprzez kampanie iracką, a na operacji w Faludży kończąc. Co ciekawe autorzy zamieścili także warianty procedur współdziałania lekkiej piechoty z wozami bojowymi.

Reasumując czytelnik otrzymuje do ręki nowatorski podręcznik do działań w terenie zabudowanym, na bazie którego jest w stanie realizować czy to w działalności społecznej czy zawodowej procedury walki w mieście na szczeblu zespół – sekcja - drużyna – pluton. Myślę, że w tym temacie autorzy kompletnie wyczerpali temat zaczynający się od analizy terenu zurbanizowanego, poprzez poruszanie się pojedynczo i w ramach danego pododdziału kończąc na ataku na budynek, walkę w budynku, procedury walki w pomieszczeniach (które zajmują aż 45 stron!) dalej dochodząc do zagadnień związanych z obroną (ponad 50 stron!), gdzie w dojść szczegółowy sposób została rozwinięta kwestia obrony przeciwpancernej. Autorzy zasygnalizowali na łamach swojej pracy także tematykę związaną ze specyfiką procesu dowodzenia, zabezpieczeniem bojowym i zabezpieczeniem logistycznym, rozpoznaniem, działaniem w warunkach stresu bojowego, przygotowaniem fizycznym i zagadnieniami związanymi z prowadzeniem ognia w terenie zabudowanym. Moim zdaniem dobrze, że autorzy ograniczyli się tylko do zasygnalizowania tej tematyki i nie pokusili się o niepotrzebne rozbudowywanie tych zagadnień – de facto każdy z tych tematów nadawałby się na poświęcenie osobnego opracowania – i tu zostaje pole do przyszłej działalności zarówno dla autorów jak i dla innych osób zajmujących się tematyką walki w terenie zabudowanym. Dzięki czemu otrzymaliśmy bardzo zwięzłą i konkretną pracę, do której osobiście mam dwie uwagi, obie dotyczą właśnie tej tematyki około problemowej, którą tak naprawdę autorzy mogli całkowicie pominąć. Po pierwsze moim zdaniem pewnych poprawek trzeba byłoby dokonać w zagadnieniu dotyczącym procesu dowodzenia. Po drugie w tematyce zagadnień związanych z prowadzeniem ognia zabrakło elementów związanych z systemem ognia, jego budową i specyfiką podczas prowadzenia walki przez pododdział w terenie zabudowanym.

Kończąc moją recenzję dodam, że autorzy dokonali pewnego przełomu – przebili się ze swoją nowoczesną myślą do potencjalnych przyszłych odbiorców – żołnierzy obywatelskiej armii terytorialnej –to dla nich jest ta książka. I myśl ta – tak jak broń i siła zbrojna – oby nigdy nie musiała być użyta – ale jeśli zajdzie taka potrzeba to dobrze się stało, że jest. I za to autorom w tym miejscu dziękuję.


Zapraszamy do obejrzenia spotu reklamowego podręcznika "Taktyka walki w terenie zurbanizowanym"


Grzegorz Matyasik



Przypisy:


1 - http://pl.wikipedia.org/wiki/Miasta_w_Polsce
2 - Oba rysunki ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Miasta_w_Polsce
3 - http://www.army.forces.gc.ca/caj/documents/vol_09/iss_1/CAJ_vol9.1_10_e.pdf
4 - J. Marczak J. Pawłowski,"O obronie militarnej Polski przełomu XX/XXI wieku", Warszawa 1995, s. 178
5 - http://www.obronanarodowa.pl/news/display/60/